TANZİMAT ŞAİRİ ZİYA PAŞA ANILDI

19959289_1406397519415637_2017703262257692994_n

TANZİMAT ŞAİRİ ZİYA PAŞA ANILDI

Edebiyat Sanat ve Kültür Araştırmaları Derneği (ESKADER) ve Basın İlan Kurumu (BİK) ortak düzenlediği “Matbuat Dünyasından Sanatkâr Çehreler” adlı programda bu ay Tanzimat döneminin devlet adamı gazeteci şair Ziya Paşa anıldı.

Çemberlitaş’taki Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Basın Müzesi’nde gerçekleşen anma programında, yazar şair Cengizhan Orakçı’nın yönettiği toplantıya, yazar şair Hüseyin Akın ve araştırmacı edebiyatçı İsmail Atakan Çetiner konuşmacı olarak katıldı. Ziya Paşa’nın hayatı, düşüncesi ve eserleri dile getirildi.

Şair yazar Hüseyin Akın konuşmasında, Ziya Paşa’nın şair devlet adamı kimliğinin yanı sıra kompleksleri, hırsları da olan herkes gibi bir insan olduğuna vurgu yaparak, “Ziya Paşa eserlerinde kendi şahsi meseleleri anlatıyor gibi gözükse de aslında toplum meseleleridir. Sosyal meselelerine dair yazılar yazmış olduğu konuları şimdi bile teyit edebiliriz.” dedi. Akın, Batı’ya hayranlığının olduğunu fakat bunun körü körüne bir hayranlık olmadığını belirtti. Yenilikçi, padişahı ve Tanzimat’ı savunanlara da eleştiri getirdiğine vurgu yaptı. Hüseyin Akın Ziya Paşa’nın edebi ve siyasi yönlerine dikkat çekti. Ziya Paşa’nın sözlerinin atasözü gibi anonimleştiğini dile getirdi.

Araştırmacı edebiyatçı İsmail Atakan Çetiner konuşmasında Ziya Paşa’nın Terkib-i Bent eseri hakkında şunları söyledi: “Kendisini yetiştiren Doğu’yu Osmanlı’yı Ziya Paşa anlamış, ne badireler atlatmış ve bu düşünce ile yazıyor. Her şeyi görmüş yaşamış, varlık da çekmiş, yokluk da görmüş, kendi medeniyetini de görmüş, başka medeniyetleri de görmüş bunlardan süzülmüş bir eserdir.”

İsmail Atakan Çetiner konuşmasında Harabat adlı eserde, yer alan bentleri açıkladı. Ziya Paşa’nın yazdığı Naat ile konuşmasını sonlandırdı. Cengizhan Orakçı Ziya Paşa’nın yazdığı gazeli okuyarak, dinleyicilerle paylaştı.

Program toplu çekilen hatıra fotoğrafıyla son buldu. Program sonunda düzenlenen kokteylin ardından, Ziya Paşa’nın fotoğrafları ve eserlerinin yer aldığı sergi gezildi.

Ziya Paşa Kimdir?

Tanzimat Dönemi’nin en ünlü şair ve yazarlarından biri olan Ziya Paşa, yenilikçiliği ve batılılaşmayı benimsemiştir. Birçok ilde valilik görevi yapmış ve son görev yeri olan Adana’da hayata veda etmiştir. Asıl ismi Abdülhamid Ziyaeddin olan Ziya Paşa, 1825 yılında dünyaya geldi. Bayezid Rüştiyesi’ni bitirdikten sonra, özel derslerle, Farsça ve Arapça öğrenen Ziya Paşa, ilk olarak Sadaret Mektub-i kaleminde görev yapmıştır. Sonrasında Mustafa Raşid Paşa’nın aracılık etmesi ile sarayda mabeyn katipliği görevine atanmıştır. Bu görevi sırasında Fransız dilini de öğrenmiştir. Ali Paşa’nın sadrazam olması, Ziya Paşa’nın saraydan uzaklaştırılmasına neden olmuştur. 1861 yılında çeşitli cemiyet gruplarına üye olmasının ardından, Kıbrıs’a atanması sonucunda, Namık Kemal ile Londra’ya kaçmışlardır. Orada Namık Kemal ile birlikte Hürriyet gazetesini çıkardılar. Namık Kemal’in gazeteden ayrılması sonucunda, Hürriyet gazetesini tek başına üstlenmiştir. 1870 yılında Cenevre’ye gelen ve burada 1 yıl kalan Ziya Paşa, Ali Paşa’nın vefatı üzerine İstanbul’a dönüş yapmıştır. Türk edebiyatına fazlasıyla emek vermiş olan Ziya Paşa; Namık Kemal ve Şinasi gibi isimlerle birlikte çalıştı.

Eserleri

Ziya Paşa’nın hiciv türündeki Zafername adlı kitabı, Türk edebiyatının en önemli eserleri arasındadır. Zafername, ayrıca Tanzimat Dönemi’nin en başarılı hiciv eseri olarak Türk edebiyatı tarihindeki yerini almıştır. Devlet adamı kimliğini öne çıkaran Rüya adlı eseri ise, siyasal olayları eleştirel bir dille ele aldığı düz yazı türünde hazırladığı eseridir. Eşrar-ı Ziya ise, Ziya Paşa’nın ölümü sonrasında onun anısı adına, tüm şiirlerinin bir kitap haline getirildiği yapıtıdır. Aynı şekilde, Külliyat-ı Ziya Paşa eseri de Ziya Paşa’nın şiirlerinin bir araya toplandığı şiir kitabıdır.  Harabat, Terkib-i Bent, Terci-i Bent eserleri arasında yer almaktadır.

Haber-Şifa Duman

Yorum yazabilmek için lütfen Oturum Açın